Van alle tijden

We zitten 25 jaar in dit huis, maar onze historie gaat veel verder terug. Wat is er in 167 jaar veel veranderd! Reis mee door de tijd.

Meer

167 jaar CWZ

Patiëntenverhuizing 1992 | CWZ Nijmegen

Patiëntenverhuizing 1992 (foto archief CWZ)

Op de koude lentedag 16 april 1992 opende het ziekenhuis de deuren aan de Weg door Jonkerbos. Maar onze historie gaat nog veel verder terug, naar 1850 om precies te zijn. Wat is er in 167 jaar veel veranderd!

Uit ons jasje
Alleen al het aantal mensen dat in en uit loopt: veel meer patiënten en veel meer medewerkers en artsen dan toen. De technieken die we in de zorg gebruiken, zijn stukken geavanceerder. Computers waren er nog niet, het internet nog onontdekt. We omarmden de afgelopen jaren vele nieuwe onderzoeksmethoden, nieuwe behandelingen, nieuwe medicijnen. Door toename van het aantal patiënten groeiden we al snel uit ons jasje. De laatste jaren zijn we flink aan het verbouwen, zodat het huis weer prettig en eigentijds aanvoelt.

Met de tijd mee
Onze patiënten zijn óók veranderd. Mensen zijn beter geïnformeerd dan jaren terug en laten zich meer horen. Door de vergrijzing wordt het steeds drukker op de spoedeisende hulp en de poliklinieken. Ons ziekenhuis gaat met de tijd mee en zal dus blijven veranderen. We willen onze patiënten meer de regie geven. En waar dat kan, de ziekenhuiszorg naar hen toebrengen. We streven ernaar mensen zorg te geven die bij hen past en die ook echt nodig is. Waarbij we ook letten op de kosten. En we willen de zorg waarin we uitblinken verder ontwikkelen, zodat patiënten een behandeling krijgen volgens de allerlaatste inzichten.

Thuis
Sommige dingen veranderen gelukkig niet. We zijn nog steeds het ziekenhuis van Nijmegen waar mensen zich thuis voelen. Dat is te danken aan al onze vriendelijke en kundige artsen, medewerkers en vrijwilligers. Ook in de toekomst zal dat zo blijven. Samen maken we het verschil!

Reis door de tijd

(copy 2)

1850: Het eerste Canisius aan de Houtstraat

Mannenzaal Canisius Houtstraat 1850 | CWZ Nijmegen

Het eerste Canisius ziekenhuis werd in 1850 gesticht aan de Houtmarkt. Toen dit aan de gemeente werd afgestaan voor de verpleging van cholerapatiënten, werd op de Doddendaal een nieuw ziekenhuis ingericht. Omdat het te klein werd, kocht het bestuur dat zich het lot van de armen aantrok, enkele huizen in de aangrenzende Houtstraat (1886). Daar konden 100 patiënten terecht. Zij werden verpleegd door de Zusters van Liefde uit Tilburg. De gebouwen zijn volledig verwoest in de oorlog. Op de foto de mannenzaal.

1926: Cuypers ontwerpt nieuwbouw Annastraat

Canisiusziekenhuis St. Annastraat 1926 | CWZ Nijmegen

Architect Eduard Cuypers (bekend van het Rijksmuseum en Centraal Station Amsterdam) kreeg de opdracht om het nieuwe ziekenhuis aan de Annastraat te ontwerpen. Het werden afzonderlijke paviljoens, verbonden aan een hoofdgebouw. Op 18 mei 1926 was de plechtige inwijding van het gebouw.

 

 

1926: Een zwerm nonnekes arriveert

Zusters onder de Bogen Canisiusziekenhuis 1926 | CWZ Nijmegen

'Gisteren is hier met de trein van één uur uit Maastricht een hele zwerm nonnekes aangevoerd, wat de aandacht van het hele perron trok. Het bleken de Zusters van het nieuwe Ziekenhuis te zijn. Zij zouden zich dag en nacht gaan wijden aan het verplegen van zieken. Het was of ze naar een feest gingen! En het leek of ze waren uitverkoren tot het meest zorgeloze bestaan dat er te vinden is. De opgewektheid en blijdschap straalden uit de ogen', aldus De Gelderlander. Begin jaren '50 werkten zo'n 120 Zusters onder de Bogen in het Canisius.

1929: 'Een modern ziekenhuis'

Röntgenafdeling Canisiusziekenhuis 1929 | CWZ Nijmegen

8 specialismen, 9 specialisten en 150 medewerkers maken het Canisius tot een 'modern ziekenhuis' aldus geneesheer-directeur dr. J. Enneking in 1929. Vooral de chirurg was in dat prille begin een duizendpoot. Urologen en orthopeden bestonden nog niet. Er was ook maar één internist en de röntgenafdeling (foto) was net opgericht. In de jaren erna nam de medische vooruitgang een grote vlucht. Het aantal specialismen groeide, er kwamen nieuwe afdelingen en het gebouw werd almaar uitgebreid.

1944: 205 zwaargewonden na bommenregen 

Gewonden na bombardement Nijmegen 1944 | CWZ Nijmegen

Op 22 februari 1944 klinken een aantal zware explosies. Zestien bommenwerper storten hun dodelijke lading over Nijmegen uit, waarvan ze denken dat het een Duitse stad is. In het Canisusziekenhuis worden 205 zwaargewonden opgenomen. Enneking jr: 'Het hele stadscentrum was verwoest. Waar moest iedereen in godsnaam heen? Het ziekenhuis was voor veel mensen een toevluchtsoord.' Gedurende de oorlogsjaren vonden ook hoeren en onderduikers er onderdak. 

1945: Koninklijk bezoek

Koningin Wilhelmina bezoekt Canisius-ziekenhuis 1945 | CWZ Nijmegen

Er wordt geboend en gesopt en alle oorlogsslachtoffers, die her in der in het ziekenhuis liggen, worden bij elkaar gelegd. Want op 10 juni komt koningin Wilhelmina op bezoek. Zr. Dosithee: 'De zuster van de wasserij, die met haar staf meisjes in de gang stond opgesteld, had vermoedelijk het liefst haar hand, die met de Koningin in contact was geweest, de rest van haar leven in een relikwiekastje opgeborgen.' 

1965: Een van de eerste IC's van Nederland

Een van de eerste IC's Canisius-ziekenhuis 1965| CWZ Nijmegen

Zes bedden had de eerste intensive care, waarmee het Canisius een van de eerste Nederlandse ziekenhuizen was met zo'n voorziening. Het eerste jaar werden er 156 patiënten verpleegd. Lang werd er naar een alternatief voor de Engelse benaming gezocht, zelfs via een prijsvraag. 'Kamer van Altijddurende Bijstand' was een van de suggesties. Maar de inzending ving bot: tot op de dag vandaag is het intensive care. 

 

 

1965: Ziekenhuisomroep draait verzoekplaatjes

Ziekenhuisomroep Canisius-Ziekenhuis 1965 | CWZ Nijmegen

Bandrecorder-bandjes met verzoekplaten, opgenomen door leerlingen van het Canisiuscollege. Zo begon in 1965 de ziekenhuisomroep. Iedere zondagochtend draaiden vrijwilligers zo'n bandje, met één pauze als het bandje werd omgedraaid. Twee jaar later kreeg de ziekenomroep een echte studio in de kelder. Midden jaren '80 maakten 60 mensen 12 programma's per week.

1971: De was de deur uit

Wasserij Canisius-Ziekenhuis sluit 1971 | CWZ Nijmegen

De naaikamer hield de hele Annastraatperiode stand, maar de was ging in 1971 de deur uit. Truus Lamers die vanaf 1939 in de wasserij werkte, moest het kletsnatte goed in de centrifuge doen en daarna in de klopbak. Dan moest het nog door de mangel en gestreken. Zwaar werk dat haar twee keer een dubbele hernia bezorgde. Er werd berekend dat ze in al haar dienstjaren 7200 km verband rolde in de wasserij.

 

 

1974: Een fusie zonder ontslagen

Wilhelminaziekenhuis Dr. Claas Noorduynstraat fuseert 1974 | CWZ Nijmegen

Het protestantse Wilhelminaziekenhuis, in 1895 geopend, had net als het Canisiusziekenhuis nieuwbouwplannen. Maar Den Haag zag liever een fusie tussen beide ziekenhuizen en beloofde dat het snel zou meewerken aan nieuwbouw als deze fusie tot stand kwam. In 1974 was de Stichting Nijmeegs Interconfessioneel Ziekenhuis Canisius-Wilhelmina een feit. Er vielen geen ontslagen en drie jaar later werd het gebouw aan de Dr. Claas Noorduynstraat definitief verlaten.

1987: unieke gastenservice opgericht

Patiëntenbibliotheek 1987| CWZ Nijmegen

Nieuw in de hele ziekenhuiswereld was de gastenservice die het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis op poten zette. Die bevatte de opnameregistratie, patiëntentransport, receptie/beveiliging, schoonmaakonderhoud, infotheek, patiëntenbibliotheek en gastvrouwen. De bibliotheek bestond overigens al langer; op de foto van omstreeks 1950 is te zien hoe zusters de verpleegafdelingen langs gaan met een boekenkar.

1991: Het nieuwste van het nieuwste, een MRI

Eerste mobiele MRI 1991 | CWZ Nijmegen

De ontwikkelingen op het gebied van straling waren opzienbarend. Eind 1991 kwam het nieuwste van het nieuwste: een vrachtauto met magnetic resonance imaging apparatuur, kortweg MRI. Nu konden artsen het inwendige van de mens bekijken zonder schadelijke röntgenstralen.

1992: Verhuizen door weer en wind 

Patiëntenverhuizing 1992 | CWZ Nijmegen

De stemming zit er goed in en het weer werkt lekker mee: harde wind en regen. Vanaf vier uur 's ochtends op 16 april zijn motoragenten, chauffeurs en CWZ'ers bezig om 179 patiënten veilig, droog - wat niet altijd lukt - en zonder al te veel schokken naar het spiksplinternieuwe ziekenhuis te vervoeren. De patiënten nemen het voor lief onder het motto 'we zijn een dagje uit'. Het is op de kop af 2478 dagen na de officiële toestemming voor de nieuwbouw.

1995: 20.000 eendjes in de Waal

Duckrace 1992 | CWZ Nijmegen

Op 3 juni loste de brandweer 20.000 gesponsorde milieuvriendelijke plastic eendjes in de Waal, waar zij de strijd tegen elkaar aanbonden. Met het evenement wist CWZ de grootste Duck Race ooit in Nederland te organiseren. Deze bracht 150,000 gulden op voor patiëntvriendelijke voorzieningen zoals speelmateriaal, videorecorders, optredens en shirtjes voor CWZ-baby's.

2008: Sprong over de Waal

Buitenpoli CWZ Waalsprong 2008 | CWZ Nijmegen

‘Gefeliciteerd met deze belangrijke voorziening, die winst betekent voor iedereen. Hopelijk bewijzen de komende jaren dat CWZ en Waalsprong echt bij elkaar horen.’ Aldus Thom de Graaf, de toenmalige burgemeester van Nijmegen. Hij opende op 12 december de nieuwe buitenpoli in Nijmegen Noord.

2008: Robot voor kijkbuischirurgie

Eerste operatierobot 2008 | CWZ Nijmegen

Uroloog Jean Paul van Basten haalde in 2008 de eerste operatierobot binnen, waarmee de meest geavanceerde kijkbuischirurgie mogelijk werd. ‘Als leek denk je misschien aan een piepende blikken pop, die z’n eigen gang gaat. Maar in werkelijkheid is het een apparaat dat niets zelfstandig kan doen. De robot biedt de patiënt alle voordelen van de kijkbuistechniek, met een grotere kans op herstel zonder operatieschade.'

2012: Naar de patiënt in Druten toe 

Opening CWZ Druten 2012 | CWZ Nijmegen

Met een forse injectienaald in een confettiballon opende burgemeester Luciën van Riswijk CWZ Druten op 27 juni. ‘Het is een goede zaak dat CWZ ziekenhuiszorg naar een gemeente als de onze wil brengen, naar de mensen toe. Juist in deze tijden waarin allerlei voorzieningen naar de grote steden verdwijnen.’

2017: Eindelijk alle specialismen op één terrein

Nieuwe CWZ Polikliniek Jonkerbosch 2017 | CWZ Nijmegen

In juli verruilde dermatologie de oude villa aan de Sint Annastraat voor de prachtige nieuwe polikliniek Jonkerbosch achter het ziekenhuis (zie foto). Ook plastische chirurgie nam hier haar intrek, na jarenlang huren in het Sanadome. De sportartsen verhuisden van het Sanadome naar het hoofdgebouw van CWZ. Zo zitten voor het eerst alle specialismen bij elkaar op één terrein.

Foto's: CWZ-archief, Richard Martens, Jurriën Poeles

September 2017

Het CWZ-gevoel toen en nu

Liesbeth en Ingrid

Respectievelijk 8 jaar en 3 maanden werkzaam
'CWZ geeft een prettig ons-kent-ons gevoel. Iedereen zegt gedag. In CWZ mogen we er als medewerker zijn.'

Yvonne

62 jaar, oud-medewerker
'Twee gebouwen, oud en nieuw. In ieder gebouw de helft van mijn arbeidsverleden doorgebracht. Lief en leed gedeeld met patiënten en collega’s. Ondanks personele tekorten de zorg zien moderniseren en de kwaliteit zien verbeteren.'

Wilma 

Ruim 40 jaar medewerker
'Mijn herinneringen vanuit het laboratorium zijn talloos. Zo was er vroeger gratis soep en melk tijdens de lunchpauze en een warme maaltijd in de nachtdienst. Deze warmden we op in een stoof van 90 graden. Daarin werd ook het glaswerk van het laboratorium gezet en er lagen formulieren te drogen die door lekkende urinepotjes nat waren geworden. Tijdens de dienst maakten we uitstapjes. We struinden door ondergrondse gangen, liepen de mooie tuin in, waren in de kapel op het priesterkoor of bij de portier voor een praatje. Wilden we na de dienst een biertje, dan kochten we dit bij het stalletje. We mochten geen “blikjes bier” bestellen, maar “groentjes”. Die werden dan in een bruine papieren zak meegegeven, zodat het bezoek niets in de gaten had. Bij het afscheid van het oude CWZ was er een mooi feest. Met een schitterende lasershow is het nieuwe ziekenhuis ingewijd. Er is veel veranderd, maar sfeer en collegialiteit zijn nog steeds op z’n CWZ’s: goed en gezellig.'

Herman

70 jaar, sinds 1971 patiënt
'CWZ is dichtbij, knus en gezellig. De uitstraling van de verpleegkundigen is positief. CWZ heeft voor mij een ongedwongen sfeer.' 

Liesbeth en José

37 en 32 jaar werkzaam
'CWZ is persoonlijk; de mensen kennen ons en wij herkennen hen. Er heerst een leuke sfeer. Mensen vinden het fijn om persoonlijk aangesproken te worden. Dit is de kracht van CWZ.'

Petra

In het oude Canisius stage gelopen en nu 14 jaar in CWZ werkzaam
'Het oude gebouw had historie. Het huidige CWZ is kleinschalig en knus. Het is hier thuiskomen.'

Ruth

71 jaar en patiënt
'Vanaf 1973 kom ik in CWZ. In het oude gebouw aan de St. Annastraat heb ik zeven maanden gelegen. Ik herinner me de scheuren in de muren. Sindsdien CWZ-minded gebleven.'

Cynthia

19 jaar medewerker
'Ik ontmoet veel medewerkers en heb afwisselend werk. Ik voel me op mijn plek hier.'

Gea

Werkt 3 jaar in CWZ
'Prettig hier! Het gebouw was, toen ik hier begon, een doolhof, maar nu is alles bekend.'

Geef ons feedback

(copy 1)

Feedback CWZine september 2017

Colofon

(copy 1)

CWZine september 2017

CWZine is het magazine van CWZ voor medewerkers, patiënten en bezoekers. Het verschijnt in maart, september en december. 

Redactie
Cocky Anderson, Nettie Arts, Carlijn Brons, Truus Croonen, Lotte van Dinther, Monique de Groot, Juliette Hoefsloot, Sanne Janse, Ellen van Kampen, Thomas Klijn, Annique van Lier, Marleen Rensen, Rik Somford, Elise Wout

Hoofdredactie
Juliette Hoefsloot, Susan van der Weide (unit klant, markt en innovatie)

Volgende uitgave
Half november medewerkers-CWZine
Medio december thema-CWZine voor alle relaties

Ontvangt u CWZine nog niet in uw mailbox?
Laat uw e-mailadres achter en wij zorgen dat u de volgende digitale edities op dat adres ontvangt.

(copy 1)

Concept en realisatie
Internetbureau ROQUIN

Fotografie
Archief CWZ, Broer van den Boom, Richard Martens, Nicolaasschool, Jurriën Poels, Patricia Rehe, Sanadome, Bas van Spankeren 

Foto's cover, pagina 3 en pagina 11
Coverfoto: Welkomstpunt-medewerker Ellen Preijde wijst familie Theunissen de weg (foto Patricia Rehe), pagina 3: Kind onderzoekt knuffel tijdens bezoek aan CWZ (foto Richard Martens), pagina 11: Tijdlijn (Ellen van Kampen/Communicatiebron)

Illustraties
Behandeling Begrepen, Communicatiebron, Ellen van Kampen

Film
Portretnet